|
National Rural Employment Guarantee Act (NREGA)
Q 1. National Rural Guarantee Act hian eng nge a
tum?
Chhanna:
NREGA hi Financial Year-ah thingtlang in tina cheng
Manual Work thawk duhte tana ni 100 chhung inhlawhna
siamna Act a ni a. Central Govt.-in minimum wage
rate hran a siam hma chuan hnathawktu hlawh chu
state ina agriculture labour wage rate a siam ang a
hlawh dawn a ni; hei hi ni khatah Rs. 60 aia hniam
lo tihna a ni. NREGA hi February 2, 2006-a hman tan
a ni.
Q
2. He Act hnuaia hian hnathawh tur tute nge dil thei?
Chhanna:
Thingtlang chhungkuaa mi mi puitling unskilled
manual work hna thawh huamte’n an dil thei. Tupawh
hnathawh lai nei pawh nise NREGA hnuaiah hian thawh
a dil thei tho a ni. Hmeichhiate duhsak zual an ni
ang a, he scheme hnuaia thawk tur hmun thuma thena
hmun khat tal chu hmeichhia an ni tur a ni.
Q
3. Engtinnge inziahluh dan?
Chhanna:
NREGA chhawmdawlna dawng ve duhte chuan dilna form
hmangin emaw, tawngkain emaw an dil thei. Dilnaah
hian sum sen a ngai lo a ni.
Q
4. Dilna hi tu hnenah nge thlen tur?
Chhanna:
Gram Panchayat hnenah thlen tur a ni.
Q
5. Registration tihdanah hian Gram panchayat hian
enge pawimawhna a neih?
Chhanna:
Registration dan ang taka tih anih theihna turin
Gram Panchayat chuan hna diltu chu khaw chhung mi a
ni em tih te, kum tling a ni em tih te a endik ang
a. Endik anih hnuah GramPanchayat chuan Job Card a
pe chauh dawn a ni.
Q
6. Enge Job Card chu?
Chhanna:
Job Card chu lehkha pawimawh, hna diltu
chhungkuate’n hna an hmuh theihna tur lehkha a ni.
Dilna thehluh anih atanga ni 15 chhungin Job Card hi
pekchhuah tur a ni a, kum 5 chhung atan a hman theih.
He chhungkaw Job Card-ah hian chhungkaw member-te
hming leh thlalak a awm ang a, Job Card lak man leh
thlalak man hi a diltu tan chawi a ngai lo a ni.
Q
7. Job Card hian hna hmu nghal turin mi a pui em?
Chhanna:
Pui lo. Hna hmu tur chuan miin hna a dil ve phawt a
ngai.
Q
8. Hna dil dan tur engtin nge?
Chhanna:
Hna dil tur chuan dilna lehkha a siam ang a, Gram
Panchayat-ah emaw Programme Officer hnenah emaw a
thehlut tur a ni. Chhungkaw member kum tlingte chuan
ni 100 chhung atan hna an dil thei. Dilnaah chuan ni
14 chhunga thawh tur tal dil tur a ni.
Q
9. Hna diltu chuan hna a dil ngei a ni tih tihlanna
tur a nei thei em?
Chhanna:
Aw, nei thei. Gram Panchayat chuan a dil ni-in
receipt an lo pe ang.
Q
10. Ni engzat atan nge miin hna thawh tur a dil
theih?
Chhanna:
NREGA hnuaiah hi chuan chhungtinin Financial Year
chhungin ni 100 chhung thawh tur an dil gthei.
Chhungkaw khat atangin mi pakhat aia tamin hna an
thawk thei a, hnathawh hun hranah an thawk thei bawk.
Q
11. Hna diltu chuan hna a hmu tih engtin nge a hriat
theih ang?
Chhanna:
Hna diltu hnenah chuan hna a hmu a ni tih hrilhna
lehkha Gram Pancyaat-in emaw, Programme Officer-in
emaw a thawn ngei tur a ni. Gram Pancayat-ah emaw,
Programme Officer Office-ah emaw hna hmutute hming
leh an thawh ni tur leh a hmun tur te tar ngei tur a
ni bawk.
Q
12. Miin hna hmu lo ta se eng thil nge lo tleng?
Chhanna:
Hna diltu chuan dilna a thehluh ni atanga ni 15
chhungin hna a hmuh loh chuan Act-in a lo duan angin
nitin unemployment allowance a dawng tur a ni.
Q
13. A diltu chu ni 15 chhungin rawn inlan lo ta se,
engtin nge ni ang?
Chhanna:
Hrilhhriat anih atanga ni 15 chhunga hna diltu a
rawn inlan loh chuan unemployment allowance a dawng
thei lo vang. Amaherawhchu a tharin hna a dil leh
thei a ni.
Q
14. Hna chu khawi hmuna thawh tur nge?
Chhanna:
Hna chu a hna diltu chenna hmun atanga Km 5 bial
chhungah thawh tur a ni. Km 5 aia hlaa thawh anih
chuan thawktu chu hlawh bakah 10% pek belh tur a bi
ang. Hmeichhiate leh kum upa lamte chu khaw chhung
bul hnaia hna thawhtir tur an ni.
Q
15. Hnathawhna hmunah chuan thawktuin eng thilte nge
a dawn?
Chhanna:
Hna thawhna hmunah chuan tui thianghlim in tur a awm
ang a, naupangte chawlh hahdamna tur a awm ang a,
chawlh hun an nei bawk ang a, inhliamte tan
inenkawlna a awm bawk ang. Naupang kum 6 hnuai lam 5
aia tam an awm anih chuan anmahni enkawltu tur ruat
tur a ni.
Q
16. Eng ang hna nge thawh tur?
Chhanna:
Thingtlang miretheite eizawnnaa pui thei hnate chu
ngaih pawimawh a ni a. Contractor hmanga hna thawh
phal a ni lo. Hnathawh tur pawimawh anga ngaih te
chu :
-
tui renchemna leh tuilakna
-
khawkheng dang thei tura thing phun leh ram
humhalh
-
tui lakna tura khur laih
-
SC leh ST te tana tuilakna tur siam emaw, a
dawngtute ram siam that emaw, Indira Awaas Yojana
dawngtute tana tangkai tur hna.
-
tuikhur tihfai leh tuilakna siam that
-
ram tihthat leh tihhmasawn
-
leimin dan leh leimin tur atanga invenna tura
tuihawk luankawr siam
-
inkalpawhna kawng tha siam
-
Central govt. leh State govt.-in hnathawh tul an
tih angte.
Q
17. Hnathawh tur thlan dana wage material ratio tur
enge? Chhanna:
Hnathawh tur thlan dana wage material ratio zawm tur
chu 60:40 a ni.
Q
18. Ruahmanna siamnaah Gram Sabha leh Gram panchayat
te tangkaina enge? Chhanna:
Gram Sabha chuan hnathawh tur a thlang ang a; Gram
pancayat chuan a lo tinghetin Programme Officer
hnenah a pawmpui tih a hrilh thin ang.
Q
19. Hlawh engzatnge pek tur a nih? Chhanna:
Central Govt-in sawi a neih loh chuan state sorkarin
hlawh a bituk ang a ni khata Cheng 60 a ni ang.
Q
20. Engtikah nge hlawh pek an nih ang?
Chhanna:
Kâr tâwp emaw kâr hnihna tâwpah emaw pek tur a ni.
Q
21. Hlawh zat engtia chhût tur nge?
Chhanna:
Hnathawktu chu ni tin emaw darkar tina a hlawh
chhûtsak tur a ni a, darkara chhût anih chuan nitin
darkar sarih (7) an thawh atanga chhût tur a ni.
Q
22. Hnathawktuten hna an thawk tih engtinnge hriat a
nih ang? Chhanna:
A department neituin pawn lam atang leh anmahni
department atangin inspector tha tak a nei tur a ni
a, Gram Sabha hi a ring thei bawk. Gram Sabha chuan
khaw tinah chu mi enzuitu tur a ruat ang a, dan lo
anga ti an awm chuan tihsual man Cheng 1,000/- an
chawitir thei.
Back PIB, Aizawl |