|
Mid day Meal
Q.1. Chawchhun hi tu te nge dawng thei?
Chhanna:
Government school leh khawtlang siam school -
Govt.Aided School leh Centres Education guarantee
Scheme (EGS) hnuaia mi naupangte leh Alternative
Innovative Education AIE naupangten chawchhun hi an
dawng thei.
Q.2. Zirlai naupangte tan chawchhun hi eng nge a
thatna
leh tangkaina?
Chhanna:
Zirlai naupangte tana chawchhun thatna leh tangkaina
te chu:-
-
An taksa mamawh chaw tha an dawng.
-
Chhungkaw harsa tak atanga lokal naupangte chu
school kal a chaktir a, an kal ngun phahin
classroom-ah nuamti takin an zirlai an zir thei.
-
Khawkhengin a tihbuai ram thenkhatah te Primary
Stage naupangten taksa mamawh chaw tha an dawn theih
phah.
Q.3. Education quality eng angin nge a tih hmasawn?
Chhanna:
Chawchhun hian education quality leh thiam chakna
lamah naupangte a pui nasa hle a. Naupang thenkhatte
chu school-ah chaw ei lo leh riltamin an lo kal thin
a, chaw ei puara lo kalte pawh chhunah chuan an ril
a lo tamin an zirlai an ngaihtuah tha thei thin lo.
Chawchhun an ei zawhah erawh chuan heng naupangte
hian an zirlaite tha takin an ngaihtuah thei thin a
ni.
Q.4. Chawchhun atan hian eng ang eiturte nge pek a
nih, an chaw eitur tuin nge duang? Chhanna:
Class I-V zirlai naupangte hnenah chuan taksa mamawh
chaw tha calories 450 leh 12 gms. of protein pek a
ni thin. Upper primary class ami te chuan calories
700 leh 20 gms protein an dawng a. Buh leh chhang
bakah be leh thlaite an dawng bawk thin, an awmna
hmuna thlai awm te an ring ber. State thenkhatah
chuan artui te, theite pawh pek a ni thin. kar tina
an eitur chu Village Panchayat VEC leh Self help
groups ten an duang thin. State thenkhatah chuan
school-a sem turin kar tin chaw pek tur an thlangin
an awmna hmuna chaw tha an hmuhtheih ang te an pe
thin.
Q.5. Chawchhun tha zawk naupangten an dawn theih nan
an nu ten engtinnge hma an lak ang?
Chhanna:
Zirlai naupang nu te chuan chawchhun saim laite an
pui theiin chawchhun te an lo sem pui thei.
Q.6. Hmeichhiate hi hna a siam sak thei em?
Chhanna:
He scheme hian hmeichhiate chu hna a siam sakin chaw
chhum atan leh puitu atan a la thin.
Q.7. Naupangte hnenah chaw tha leh taksa mamawh sem
reng a nih theih nan engtin nge hma lak a nih?
Chhanna:
Pawl hrang hrang aiawh, Gram Panchayats/Gram Sabhas,
Members of VEC, PTAs, SDMCs leh Mother’s Committees
ten hengte hi an enfiahin an vil thei.
-
Naupangte hnena chawchhun sem chu a tha tawkin an
dawng ngun em.
-
Chaw chhum leh sem chungchangah a thianghlim em.
-
Chaw sem turte chu a tha tawkin a hun takah pek
thin a ni em.
-
Mi rethei leh hausa, hmeichhia leh mipa ten inang
khatin an dawng em tih nitin an endik thei.
Q.8. He programme hnuaiah hian Central Government
atangin chhawmdawlna eng ang nge pek a nih?
Chhanna:
Buhfai 100 gms per child/school day for primary
classes and 150 gms per child/school day for upper
primary classes te leh chaw sem chhuah lama
centralin a puih dan te chu:- 1) Primary
-
North Eastern States-ah te chuan State Government
in naupang pakhat tan 20 paise tal a tum ve a nih
chuan Rs 1.80 per child per school day a pe a ni.
-
State dang leh UT-ah te chuan state government/
UT Admn in naupang pakhat tan 50 paise a tum a nih
chuan Rs 1.50 per child per school day a pe a ni.
2) Upper Primary
-
North Eastern States-ah te chuan state
government-in 20 paise naupang pakhat tan a tum
theih chuan Rs. 2.30 per child per school day a pe.
-
State dangah te chuan State govt./ UT Admn in
naupang pakhat tan 50 paise a tum theih chuan Rs
1.50 per child per school day a pe sa
Q.9. Chawchhun sem chhuah thinah hian taksain a
mamawh tawk Protein pek a ni ngei em?
Chhanna:
State hnena pek leh sorkarina a tum ve buhfai
chhumnaah te chuan primary class-in calories 450 leh
12 gms of protein an dawng a, upper primary class-in
calories 700 leh 20 gms of protein an dawng a ni.
Q.11. Chawchhun sem tur hi tu duh thlan nge?
Chhanna:
Ramchhunga buh leh thlai hmuh theih angte hmangin
State chuan chhun chaw a sem tur a duang a. Village
Panchayats, VEC, Self help Groups etc ten kar tina
chhun chaw sem tur an duang thung.
Q.12. Hmeichhe naupangten chhun chaw sem hi an
hlawkpui em? Chhanna:
Chawchhun sem a nih hian hmeichhe naupangte
school-ah an kal ve theih phah a, hmeichhia leh mipa
dinhmun inthlau lutuk a ti zim bawk. He scheme hian
hmeichhia te tan hna a siam sakin hnathawh lai nei
nu ten inah chhun chaw an chhum ziah a ngaih loh
phahbawk. Heng bakah hian kawng hrang hrangah nuho
leh hmeichhe naupang ten an hlawkpui em em a ni.
Q.13. Chawchhun sem tur te hi school-in notice board
a a tar chhuah kher a tul em? Chhanna:
He scheme ruahmannaah chuan school hian chawchhun
sem tur leh a tul dangte notice board-ah a tarchhuak
thin tur a ni.
Q.14. Minority Community naupangten chawchhun hi an
hlawkpui ve em? Chhanna:
Naupang zawng zawng minority community a mi te,
Govt. school, khawtlang school leh Govt. Aided
School leh EGS leh AIE Scheme hnuaia centre a mi
naupang class I-VIII zirlaite hnenah chawchhun hi
sem vek a ni a. Mandaras/ Maktabs a zirlai naupangte
hnenah pawh sem a ni.
Q.15. School kal lo naupangte tan chawchhun sem hian
awmzia a nei em? Chhanna:
State heang hranga independent organizations ten an
zir chianna Annexure a a lan danin chawchhun sem
avang hian school kal naupang an tam phah hle a ni.
Q.16. State chhunga chawchhun sem thatna te eng nge?
Chhanna:
Chawchhun sem hi khawvela chaw sem chhuah lian leh
tam ber a ni a. Ram chhunga school 10 lakhs ah sem a
niin khaw kalpawh harsa ber bera naupangte nen
naupang 12 crores laiin an dawng thin ringawt pawh
hi a thatna chhuan tham a ni.
Q.17. Chawchhun sem dan tur scheme hi tha taka
hlenchhuah a nih theih nan eng angin nge sorkarin
hma a lak? Chhanna:
He scheme hi tha taka hlenchhuah a ni tih hriat nan
he programme zawmtu school zawng zawngte chuan a
khat tawkin an hnathawh an tarlang thin tur a ni. An
tarlan tur thil te chu:-
-
Buhfai dawn zat leh dawn ni leh receipt te.
-
Buhfai hman zat.
-
Buhfai baka chawhmeh dang hman zat.
-
Chawchhun dawngtu naupang zat.
-
Nitina eitur ziahlanna.
-
He programme buaipuitu community member te hming
leh chanchin.
Q.18. Chawchhun sem thin tangkaina leh pawimawhnate
eng nge? Chhanna:
Chawchhun sem thin avang hian school kai naupang an
tam phahin an kal ngun phah a. Riltam taka school lo kaite leh hmun hla zawk atanga lo kaite chu an
riltamin eitur an nei a, tha takin an zirlaite an
zir theih phah a, naupangte thanlennaah an taksa
mamawh chaw tha an dawn theih phah a. Chetdan mawi
entir nan chaw ei hma leh hnu a kut silte a zirtirin
tui thianghlim pawimawhnate, chet dan thianghlimte a
zirtir bawk. Inngainatna a thlenin chhungkaw dinhmun
inthlau tak tak atanga lokal naupangte an thu hovin
chaw an ei ho theih phah a, caste leh class atanga
inthliarna a tibo bawk. Hmeichhia leh mipa dinhmun
inthlauhna a tikiangin, hmeichhe naupang ten school
an kal ve theih phah bawk. Nu ho hnenah hna thawh
tur a pe a, nu hna thawh lai neite a chhawk zangkhai
bawk. Hengte avang hian nu ho leh hmeichhe naupangte
tan chhun chaw sem hi a hlu em em a ni.
Back PIB, Aizawl |